Prof. Bessel van der Kolk, één van ’s werelds meest vooraanstaande deskundigen op het gebied van trauma gerelateerde stress, schrijft in zijn boek Traumasporen:  “De natuurlijkste manier voor mensen om te kalmeren is echter door aangeraakt, geknuffeld en gewiegd te worden. Dit helpt bij overmatige arousal en zorgt ervoor dat we ons heel, veilig, beschermd en beheerst voelen. Aanraking, het elementairste hulpmiddel waarover we beschikken om te kalmeren, is uit de meeste therapieën verbannen. Toch kun je niet volledig herstellen als je je niet veilig voelt in je eigen lichaam”. 

Met Adult Attachment Therapy onderschrijven we dit volledig. Hoe kunnen we de taal van het jonge kind of van het Innerlijke Kind spreken, als we alleen woorden gebruiken en de taal van de zintuigen overslaan?

We spreken van vijf fundamentele basisbehoeften van het kind – de vijf V’s:

• Voeding: eten, drinken en aanraking
• Verbinding: met jezelf en met anderen
• Validatie: ontwikkelen van een positief zelfbeeld
• Veiligheid: een veilige basis
• Vertrouwen: vertrouwen in jezelf en in anderen

Wanneer deze vijf basisbehoeften voldoende vervuld worden door je primaire hechtingsfiguren, is de kans groot dat je een veilige hechting ontwikkelt. Je voelt je gewaardeerd en hebt het vertrouwen dat zowel jijzelf als de mensen om je heen ok zijn. Je ervaart dat je ertoe doet en dat er rekening wordt gehouden met je behoeften. Dit resulteert in een veilige hechtingsstijl, die fungeert als de basis voor je verdere leven. Dit is de ervaring die we met Adult Attachment Therapy willen bereiken.

We gaan ervan uit gaan dat elke ouder steeds het beste doet voor zijn of haar kind binnen zijn/haar mogelijkheden op dat moment. Helaas kunnen bepaalde omstandigheden de vroegkinderlijke ontwikkeling en hechting bemoeilijken.

Jonge kinderen zijn sterk afhankelijk van hun primaire hechtingsfiguren voor hun overleving en hebben een grote behoefte aan diens nabijheid. Wanneer een kind gedurende de eerste 1000 dagen langdurige fysieke of emotionele afstand ervaart ten opzichte van zijn/haar hechtingsfiguren, kan dit angst of paniek veroorzaken in het jonge lichaam. Dit kan bijvoorbeeld het gevolg zijn bij:

• stress of angst bij de moeder tijdens de zwangerschap
• moeilijke geboorte of verblijf in couveuse
• ziekenhuisopname als baby of peuter
• langdurige afwezigheid van ouder(s)
• psychiatrische - of ziekenhuisopname van ouder(s)
• emotionele afwezigheid of overbescherming door ouder(s)
• verbaal of fysiek geweld
• overlijden binnen de familie
• psychische kwetsbaarheid van ouder(s)
• opgevoed worden door anderen dan de ouders
• creche of onthaalouder op heel jonge leeftijd
• geboorte van een broertje of zusje voor de leeftijd van twee jaar (kan leiden tot een gevoel van verlies van liefde en aandacht tijdens de eerste 1000 dagen van het leven)
• ...

Aangezien het jonge kind nog niet in staat is om zich fysiek of emotioneel te verweren, blijft de ervaring vaak onbewust opgeslagen in het lichaam als trauma. De reacties die het zenuwstelsel toen gaf, blijven vaak in gelijkaardige vorm aanwezig op volwassen leeftijd.

Natuurlijk hebben we allemaal wel eens verwarrende, eenzame of pijnlijke ervaringen meegemaakt in onze jonge jaren. Als je na negatieve ervaringen genoeg nabijheid en veiligheid ervaarde van je primaire hechtingsfiguren, kon je zenuwstelsel weer kalmeren en werd de harmonie in je lichaam hersteld. Waardoor de ervaringen geen blijvende invloed hadden op je ontwikkeling.

Als dat herstel destijds - om welke reden dan ook - niet mogelijk was, kunnen er in je jonge kindertijd diepgewortelde patronen ontstaan die je nog steeds belemmeren in je volwassen leven. In dat geval spreken we van hechtingstrauma of vroegkinderlijk trauma.

STAP 1: Levensverhaal

Na het eerste contact, ontvang je van mij een mail met daarin 13 vragen, die als mal dienen voor het schrijven van jouw levensverhaal. Dit doe je thuis, op je eigen ritme. Nadat ik jouw levensverhaal heb ontvangen, analyseer ik het op tekenen van hechtingsproblematiek of vroegkinderlijke trauma’s. Als er signalen zijn dat Adult Attachment Therapy aangewezen is, krijg je een voorstel voor een eerste afspraak. Indien je levensverhaal geen indicaties bevat dat Adult Attachment Therapie aangewezen is, verwijs ik je graag door naar collega’s die andere therapievormen hanteren die beter aansluiten bij jouw hulpvraag.

STAP 2: Intake gesprek

In het intake gesprek bespreken we je levensverhaal en bekijken we waarom Adult Attachment Therapy geschikt zou kunnen zijn. Meer bepaald bekijken we hoe jouw lichaam en zenuwstelsel in het heden mogelijks nog reageren op triggers die verband houden met vroegkinderlijke ervaringen. We gaan op zoek naar patronen in je relaties - intiem, vriendschappelijk, familiaal, werkgerelateerd - en eventueel in de opvoeding van je eigen kinderen die hieraan gerelateerd zijn. 

Ook overlopen we samen wat Adult Attachment Therapy precies kan inhouden voor jou en hoe we concreet te werk zullen gaan.

STAP 3: Afstemming en veiligheid

In de eerste sessie(s) na het intake gesprek richten we ons op het creëren van veiligheid. We werken met afstemming en verbinding tussen jou en mij. Ik nodig je uit om nauwgezet te gaan voelen wat afstand en nabijheid met je doen. We experimenteren met het aanvoelen en aangeven van grenzen en behoeften. Dit doen we door het doen en het ervaren, door helemaal op jouw tempo te luisteren naar de signalen van jouw lichaam. We doen dit al zittend op een grote mat.

STAP 4: Eigenlijke Adult Attachment Therapy

Als het contact door jou als veilig wordt ervaren, gaan we over tot het tweede deel van de behandeling: de eigenlijke Adult Attachment Therapy. We werken met de energie van een empathische, verzorgende ouder — de ideale vader of moeder — waarbij je je, vanuit je kind-energie, volledig welkom mag voelen.

Elke sessie duurt anderhalf uur en is opgebouwd uit verschillende fasen van een tiental minuten. Tijdens de sessie lig je met je oor in de buurt van het hart van de facilitator, die op op de mat zit. In deze positie zijn het kloppende hart en soms ook subtiele darmgeluiden hoorbaar — een ervaring die doet denken aan de vroege kinderjaren of zelfs de tijd in de baarmoeder. Deze fysieke nabijheid wordt gecombineerd met trage, ritmische strijkingen en zachte aanraking van specifieke spieren en punten in het lichaam die in verband staan met trauma.

Adult Attachment Therapy vindt volledig gekleed plaats. Losse kledij is aangewezen.

Tijdens zo’n fase kan je in contact komen met emoties, behoeften en tekortkomingen uit de jonge kinderjaren, wat kan leiden tot emotionele ontladingsreacties. We kijken en luisteren vooral naar de reacties van jouw lichaam bij aanraking, afstemming, toenadering en verwijdering. 

Tijdens de fases kan oxytocine vrijkomen, een hormoon dat betrokken is bij het ontwikkelen van een gevoel van veiligheid en verbinding. Dit hormoon helpt je zenuwstelsel tot rust te komen, waardoor je van een staat van "fight, flight of freeze" naar een kalme en veerkrachtige staat kan bewegen. Je brein leert nieuwe, gezonde ervaringen te integreren en je merkt dat wat vroeger ontbrak, nu voor jou aanwezig is.

Na elke fase van 10 minuten, wordt je uitgenodigd om rechtop te zitten in het hier en nu en als volwassene te reflecteren over de ervaring. Deze afwisseling tussen het beleven van emoties van het Innerlijke Kind en het verankeren in het huidige moment als volwassene draagt bij aan de heling van het hechtingstrauma. Je ervaart dat je verantwoordelijkheid kan nemen voor je eigen behoeften en dat je zelf de keuze hebt om deze wel of niet te vervullen. In plaats van vast te zitten in emoties uit het verleden of slachtofferschap, leer je in het hier en nu om te gaan met tekortkomingen uit het verleden en deze zelf te dragen. Je ervaart vooral dat het veilig is om te vragen en ontvangen wat je werkelijk nodig hebt.

Een sessie van anderhalf uur bestaat meestal uit vier fasen, met aan het begin en het einde een moment voor afstemming en evaluatie.

De sessies vinden om de twee weken plaats en worden ingepland in blokken van vier afspraken. Na elk blok van vier sessies evalueren we de voortgang en kijken we of je er effecten van ervaart in je dagelijks leven. Indien gewenst, plannen we daarna opnieuw vier sessies in, gevolgd door een nieuwe evaluatie.

Adult Attachment Therapy richt zich op het veranderen van de reacties die voortkomen uit vroege trauma's en hechtingsproblemen, zodat je niet langer wordt belemmerd door de lasten van het verleden. Deze veranderingen kosten echter tijd. Je kunt het oude patroon in je hersenen vergelijken met het beeld van een dikke kabel waarlangs informatie gemakkelijk en snel stroomt. Triggers uit je omgeving vinden via die kabel moeiteloos hun weg naar voorspelbare reacties. Vaak zijn dat de emoties en lichamelijke reacties die je ook als kind hebt ervaren (fight, flight of freeze)

Wat we doen met Adult Attachment Therapy, is bij wijze van spreken het aanleggen van een nieuwe, dunne kabel in de hersenen, die door herhaaldelijk gebruik steeds dikker en sterker wordt. Na verloop van tijd zal deze nieuwe kabel een volwaardig alternatief vormen voor het oude patroon, zodat de stroom niet meer vanzelfsprekend langs de oude weg gaat. Op dat moment heb je de keuze om anders te reageren en leer je dat het veilig is om jouw behoeften kenbaar te maken en grenzen aan te geven.

Omdat duurzame veranderingen tijd vergen, duurt de therapie doorgaans tussen de zes maanden en anderhalf jaar (wat overeenkomt met 12 tot 36 sessies). Door de oude ervaringen stap voor stap te "overschrijven", kunnen we het brein helpen om nieuwe, veilige ervaringen te integreren en ingesleten reacties te veranderen. Dit maakt het mogelijk om diepgewortelde overtuigingen zoals " ik ben niet goed genoeg " of " het is er niet voor mij " langzaam te transformeren naar gezondere overtuigingen die je meer vrijheid geven.

Het schrijven van je levensverhaal bespaart zowel tijd als geld, omdat je het op je eigen tempo en in je eigen tijd kunt doen. Het geeft je de mogelijkheid om ook anderen te raadplegen voor aanvullende informatie over je vroege jaren. Wat soms een nieuwe blik kan werpen op je eigen leven.

Het levensverhaal biedt mij de kans om verbanden te zien die anders misschien verborgen zouden blijven. Zoals de invloed van vroege gebeurtenissen die niet vanzelfsprekend naar voren komen in gesprekken, maar waar soms de wortels van je klachten liggen. Het schrijven biedt ook voor jezelf de kans om alles chronologisch op een rijtje te zetten, wat soms alleen al door het schrijven leidt tot nieuwe inzichten over wat er daadwerkelijk speelt in je leven.

Het levensverhaal geeft dus zowel jou als mij een helder overzicht, wat essentieel is voor de rest van het traject.

Voelt het intiem en kwetsbaar om je levensverhaal met me te delen? Dat begrijp ik. Weet dat ik werk onder strikte geheimhouding volgens de AVG (Algemene verordening gegevensbescherming, ook bekend onder de Engelse afkorting GDPR)  en dat ik met de grootste zorgvuldigheid en respect omga met jouw verhaal.